Współczesna archeologia dysponuje szerokim wachlarzem technik pozwalających oszacować ilość i zasięg występowania materiałów archeologicznych. Prezentowana poniżej lista zawiera metody najczęściej stosowane.

Zdjęcia lotnicze - stanowiska archeologiczne mogą zostać rozpoznane z powietrza przy zastosowaniu różnorodnch mechanizmów poczynając od prostych latawców czy balonów z zamontowanym zestawem fotograficznym, które znakomicie sprawdzają się przy dokumentacji prowadzonych badań z powietrza oraz pozwalają na rozpoznanie terenu na niewielkim obszarze poprzez rekonesans lotniczy wykonywany z pokładu samolotu lub helikoptera, a kończąc na współczesnych satelitach wyposażonych w niezwykle czułe aparaty pozwalające rejestrować obrazy z bardzo dużą dokładnością oraz w róźnych pasmach fal obejmujących zarówno światło widzialne jak i ultrafiolet i bliską i daleką podczerwień oraz mikrofale (obrazowanie wielospektralne). Obrazy te poddane odpowiedniej analizie pozwalają na ujawnienie stanowisk niewidocznych dla ludzkiego oka. Duża liczba danych zebranych w trakcie różnych misji jest dostępna publicznie. Mogą one być wykorzystane w określeniu zasięgu i charakteru stanowisk archeologicznych

Badania powierzchniowe - polegające na rozpoznaniu terenu w celu stwierdzenia obecności zabytków archeologicznych. Uzyskane informacje pozwalają określić potencjalny zasięg stanowiska archeologicznego. Wykorzystanie tej metody ograniczone jest do terenów wykorzystywanych rolniczo. Łąki, pastwiska oraz tereny leśne to obszary, w których metoda nie jest możliwa do wykorzystania

Nieinwazyjne metody prospekcji archeologicznej - badania geofizyczne i chemiczne. Kategoria ta zawiera w sobie całą gamę metod chemicznych i fizyko-chemicznych umożliwiających lokalizację i rozpoznanie stanowisk archeologicznych. Znacząca część tych badań nie jest wykorzystywana w archeologii ratowniczej. Jednym istotnym elementem tej grupy, wykorzystywanym w badaniach ratowniczych są badania geofizyczne. Przy wykorzystaniu tej metody możlwe jest bardzo szybkie sprawdzenie dużego obszaru w bardzo krótkim czasie.

Badania geofizyczne składają się z kilku metod (magnetycznej, elektrooporowej, georadarowej), które generalnie można określić jako nieinwazyjne badania bazujące na odmiennej charakterystyce rozchodzenia się fal magnetycznych w obiektach archeologicznych. Metody te umożliwiające szybką weryfikację terenu pod względem występowania obiektów archeologicznych.Metoda ta znakomicie sprawdza się przy lokalizacji pozostałości obiektów architektonicznych Spektakularne wyniki wykorzystania tej metody znane są z terenu Polski(badania geofizycne w tzw. Starych Szamotułach odkrytych za pomocą fotografii lotniczej). Metoda bardzo intensywnie wykorzystywana na Wyspach Brytyjskich

Badania sondażowe - również bardzo szeroka kategoria. Zawiera wiele metod poczynając od wierceń i dołkowań pozwalających na zebranie podstawowych informacji o nawarstwieniach występujących na stanowisku oraz zebranie materiału do próbek.

Testy wykopaliskowe - w trakcie testów przebadanych zostaje od 2 do 5 procent powierzchni obszaru inwestycji pozwalając zebrać dokładne informacje o ilości, charakterze i zasięgu występujących na stanowisku zabytków archeologicznych oraz dokładnie oszacować zakres koniecznych badań archeologicznych, niezbędne do ich przeprowadzenia czas, środki oraz koszty tych prac.

Prawidłowo zaplanowany program prac archeologicznych pozwala przy wykorzystaniu dostępnych metod badań rozpoznawczych w sposób adekwatny oszacować ilość i zasięg występowania zabytków archeologicznych, w sposób precyzyjny oszacować koszt przprowadzenia badań archeologicznych oraz podjąć odpowiednie działania mające na celu ich dokumentację.